Deze checklist geeft aan wat je wettelijk verplicht bent te doen, maar ook wat je extra kan doen (zie ‘tips’) om je onderneming gezinsvriendelijker te maken. Uiteraard bekijk je zelf binnen je onderneming wat nodig en wat mogelijk is. Deze checklist is een eerste handvat, maar is niet exhaustief.
![]() |
Informeer jezelf over je wettelijke verplichtingen omtrent vruchtbaarheidsbehandeling en medisch begeleide voortplanting (MBV). Wat is medisch begeleide voortplanting? Volgens de wet omvat “medisch begeleide voortplanting" alle medisch begeleide voortplantingstechnieken waarbij kunstmatige inseminatie of in-vitrofertilisatie wordt toegepast (d.w.z. technieken waarbij in een bepaald stadium toegang tot de eicel en/of het embryo wordt verkregen). |
|
TIP
Vraag je werkneemster/werknemer om je formeel op de hoogte te stellen van de behandeling en om je een medisch attest te bezorgen dat de vruchtbaarheidsbehandeling of de MBV-procedure bewijst. |
|
![]() |
Informeer je werkneemster/werknemer over de risicoanalyse. Geef met name informatie over de risicofactoren en gevaren waaraan diegene bij de uitoefening van de functie wordt blootgesteld, en geef aan welke maatregelen jij op dit gebied zal nemen. Raad je werkneemster/werknemer ook aan om een verzoek in te dienen bij de arbeidsarts voor een spontaan gezondheidstoezicht. |
![]() |
Indien nodig: Indien er bepaalde risico’s aanwezig zijn, bekijk en bespreek dan samen met je werkneemster/werknemer en de arbeidsarts of een alternatieve werkinhoud mogelijk en wenselijk is. Voor personen die een vruchtbaarheidsbehandeling of een MBV volgen, is er geen wettelijk kader dat een verplaatsing van dienst of een werkverwijdering verplicht. Er zullen hiervoor dus geen uitkeringen betaald worden. Indien er toch wordt gekozen voor één van deze opties, zal jij als werkgever dus de volledige kost moeten dragen. Bespreek dit met de arbeidsarts. |
|
TIP
Tijdens vruchtbaarheidsbehandelingen en behandelingen voor medisch begeleide voortplanting kan het nodig zijn om meerdere keren afwezig te zijn van het werk. Bespreek, voor zover mogelijk, met je werknemers/werkneemsters de details van geplande afwezigheid, zodat er rekening mee kan worden gehouden bij het organiseren van de planning van de afdeling. Geef hen ook de tijd die ze nodig hebben voor medische raadplegingen in verband met de vruchtbaarheidsbehandeling of MBV-procedure als deze afspraken niet buiten de werktijd kunnen plaatsvinden. En waarom hen niet toestaan om te telewerken op de dag van de medische behandeling? Dit maakt het niet alleen makkelijker voor hen om privé en werk te combineren, maar vermindert ook de reistijd (in jouw voordeel). Voor behandelingen in het kader van een vruchtbaarheidsbehandeling of MBV gelden, wettelijk, dezelfde regels als voor andere medische behandelingen. Als je werkneemster/werknemer arbeidsongeschikt is, moet diegene jou als werkgever verwittigen en de afwezigheid eventueel rechtvaardigen met een (medisch) attest. |
|
![]() |
Is je werkneemster zwanger en heeft ze jou hiervan op de hoogte gebracht? Raadpleeg dan checklist ‘zwangerschap en moederschapsverlof’. Tijdens de zwangerschap geniet je werkneemster een specifieke bescherming, bijvoorbeeld bij prenatale consultaties, bij discriminatie of bij ontslag. Er zijn ook administratieve zaken en verlofregelingen waar je als werkgever rekening mee moet houden. |
![]() |
Ontsla je werknemer/werkneemster niet omdat diegene een vruchtbaarheidsbehandeling of MBV ondergaat! Het recht om een werknemer/werkneemster te ontslaan is beperkt tot een periode van twee maanden vanaf het moment dat de werkgever door middel van een medisch attest van op de hoogte is gebracht van een vruchtbaarheidsbehandeling of MBV (zie de Arbeidswet van 16 maart 1971). Als de behandeling of MBV langer dan twee maanden duurt, mag de werknemer/werkneemster meerdere medische attesten indienen en begint telkens een nieuwe beschermingsperiode van twee maanden. Tijdens deze periode mag je je werknemer/werkneemster alleen ontslaan om redenen die niets te maken hebben met de afwezigheid voor een vruchtbaarheidsbehandeling of MBV. Als werkgever is het aan jou om te bewijzen dat de reden geen verband houdt met deze afwezigheden en om, op verzoek van je werknemer/werkneemster, diegene schriftelijk op de hoogte te stellen van je motivering. In het geval van ontslag zonder geldige reden, ben je verplicht om een eenmalige vergoeding te betalen die gelijk is aan zes maanden brutoloon. |
![]() |
Discrimineer werkneemsters/werknemers die een MBV of vruchtbaarheidsbehandeling volgen niet. Medisch begeleide voortplanting is een beschermd criterium in de Genderwet van 10 mei 2007. Dit betekent dat werkneemsters/werknemers die een MBV of vruchtbaarheidsbehandeling volgen, niet ongunstig behandeld mogen worden omwille van hun kinderwens of hun afwezigheden ten gevolge van hun behandeling. Aan het einde van een afwezigheid voor een vruchtbaarheidsbehandeling of medisch begeleide voortplanting heeft de werknemer/werkneemster het recht om terug te keren naar dezelfde functie of, als dit niet mogelijk is, naar een gelijkwaardige of vergelijkbare functie in overeenstemming met haar/zijn arbeidsovereenkomst of arbeidsrelatie. De werknemer/werkneemster die afwezig is voor een vruchtbaarheidsbehandeling heeft ook het recht om te profiteren van elke verbetering van de arbeidsvoorwaarden waarop diegene tijdens de afwezigheid recht zou hebben gehad en van alle rechten die tijdens de afwezigheid zijn verworven of worden verworven (zie de Genderwet van 10 mei 2007). Discriminatie op de werkvloer kan verschillende vormen aannemen, zoals een verschillende behandeling, intimidatie, iemand niet aannemen wegens een MBV-procedure of vruchtbaarheidsbehandeling, verlies van rechten die verworven werden of verworven zouden worden tijdens de afwezigheid, enzovoort. Je kan preventiecampagnes voeren om je werknemers en werkneemsters te sensibiliseren voor discriminatie of ze leren hoe ze vooroordelen en discriminerend gedrag kunnen herkennen.
|
Hoe kan je de onderneming voorbereiden op een zwangere werkneemster? Deze checklist gaat in op zaken die je reeds kan doen vóór je geconfronteerd wordt met een eigenlijke zwangerschap. Een goed voorbereide werkgever is er twee waard.
Een werkneemster heeft je verteld dat ze zwanger is. Wat nu? Welke zaken moeten gebeuren en welke zaken kan je extra doen om het jezelf, de collega’s en de zwangere werkneemster zo aangenaam mogelijk te maken?
Je werkneemster is terug op het werk en geeft haar kindje nog borstvoeding. Hier moet je als werkgever rekening houden met enkele wettelijke verplichtingen en administratie. Er zijn extra maatregelen die je kan nemen om het de werkneemster zo comfortabel mogelijk te maken.
Niet enkel de zwangere werkneemster heeft recht op verlof en geniet bescherming, ook haar partner heeft rechten. Zij ondergaan een grote verandering in hun privéleven, waar je als werkgever best rekening mee kan houden.
Ouder kan je op verschillende manieren worden. Je kan ook een kind adopteren of pleegouder zijn. Dit is een even ingrijpende gebeurtenis als een zwangerschap en heeft ook een voelbare impact op het privéleven. Adoptie- of pleegouders hebben evenzeer recht op verlof en ontslagbescherming.
Onverwachte gebeurtenissen of nieuwe levensfasen van het kind kunnen het evenwicht tussen het werk en privéleven opnieuw verstoren. Hier kan ouderschapsverlof voor de beide ouders een antwoord op bieden.
Wanneer kinderen ziek worden of wanneer er andere familieleden zorg nodig hebben, is het soms moeilijk om het privéleven vlot te combineren met het werk. Daarom bestaan er verschillende vormen van bijstandsverlof, namelijk palliatief verlof, verlof voor medische bijstand en mantelzorgverlof.
Heeft je werkneemster of werknemer meer tijd nodig om de zorg op te nemen voor familieleden of de kinderen? Dan is tijdskrediet misschien een oplossing. Deze checklist bespreekt de motieven waarvoor tijdskrediet kan aangevraagd worden, alsook de termijnen en administratieve data die hiervoor belangrijk zijn.
Wat als er zich bijzondere situaties voordoen (bijvoorbeeld als je werkneemster/werknemer een tweeling verwacht), of alles niet verloopt zoals gepland (bijvoorbeeld als je werkneemster een miskraam heeft of de moeder overlijdt bij de geboorte)? Deze pagina geeft alvast een inkijk in deze bijzondere situaties en de bijhorende regelgevingen.
Zwangerschap is vaak een periode vol vreugde voor de aanstaande moeder en haar naasten. Deze belangrijke gebeurtenis kan echter ook aanpassingen op het werk met zich meebrengen. Om deze periode van verandering te vergemakkelijken en zo rustig mogelijk te laten verlopen, is het essentieel dat zowel de werkneemster als de werkgever hun rechten en plichten kennen.